CBAM dla importerów: jakie towary obejmuje i jak przygotować firmę do rozliczeń

Firma sprowadza z kraju spoza Unii Europejskiej profile aluminiowe albo blachę stalową i nagle słyszy, że przy kolejnej dostawie może pojawić się nie tylko cło i VAT, ale też obowiązek raportowania emisji. Pytanie nie brzmi wtedy „czy CBAM istnieje”, tylko czy konkretna pozycja na fakturze w ogóle wchodzi w zakres mechanizmu i kto w firmie ma zebrać dane, zanim agencja celna zamknie zgłoszenie.

CBAM dla importerów to unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji gazów cieplarnianych. W praktyce działa jak graniczny podatek węglowy: ma sprawić, by wybrane towary produkowane poza Unią nie były tańsze tylko dlatego, że ich wytwórca nie poniósł kosztu emisji porównywalnego z kosztem w unijnym systemie handlu uprawnieniami. To informacja ogólna o przepisach, nie indywidualna porada podatkowa ani celna. Przed rozliczeniem trzeba sprawdzić aktualne brzmienie rozporządzenia i komunikaty organów właściwych dla CBAM.

CBAM w praktyce importera – po co powstał i kiedy staje się kosztem

Intuicja jest prosta. W Unii część producentów płaci za emisje związane z energochłonną produkcją. Towar sprowadzony z instalacji, która takiego kosztu nie ponosi, mógłby być tańszy nie dzięki lepszej technologii, lecz dzięki braku podobnej opłaty. CBAM przenosi część tego rachunku na import wybranych towarów. Nie liczy „śladu węglowego firmy” jako całości. Liczy się towar, jego kod, ilość i emisje powstałe przy wytworzeniu właśnie tej partii albo tego rodzaju wyrobu w konkretnej instalacji.

System ma dwa etapy, które łatwo pomylić w korespondencji z dostawcą. W okresie przejściowym importer przede wszystkim raportuje. Docelowe rozliczenie wiąże się już z deklaracją CBAM i z certyfikatami CBAM, które mają odpowiadać emisjom wbudowanym w przywiezione towary. Cena certyfikatów jest powiązana z ceną uprawnień w unijnym systemie handlu emisjami, ale nie jest stałą stawką celną wpisaną raz na zawsze do taryfy. Dlatego koszt pojawia się dopiero wtedy, gdy towar jest objęty mechanizmem, dane emisyjne są policzone albo zastąpione wartościami wynikającymi z przepisów, a firma musi nabyć i rozliczyć certyfikaty.

CBAM nie zastępuje cła, VAT od importu, ceł antydumpingowych, sankcji, kontroli pochodzenia ani wymogów technicznych. Może być dodatkowym obowiązkiem przy tym samym zgłoszeniu celnym. Błąd polega na traktowaniu go jak kolejnej pozycji w kalkulacji „cło plus VAT”. Przy stali i aluminium różnica w danych od producenta potrafi zmienić nie stawkę procentową od wartości faktury, lecz liczbę certyfikatów potrzebnych do rozliczenia CBAM.

Formalnie odpowiada co do zasady importer albo pośredni przedstawiciel celny, jeśli działa w modelu przewidzianym przepisami i przejmuje obowiązki. Dane o produkcji i tak pochodzą głównie od zagranicznego wytwórcy, nie od spedytora. Spedytor widzi masę, kody i dokumenty przewozowe. Nie widzi, w jakim piecu powstała stal i skąd instalacja brała energię.

Przykład z montażu urządzeń pokazuje granicę zakresu. Firma sprowadza gotowe maszyny, których kod CN nie jest wymieniony w przepisach CBAM. Sam fakt, że w środku jest stal, nie uruchamia mechanizmu. Ta sama firma osobno importuje profile aluminiowe do obudów. Tu trzeba sprawdzić kod CN każdej pozycji, a nie handlową nazwę „profil do maszyny”. Jedna dostawa może więc być mieszana: część pozycji poza CBAM, część w zakresie, jeśli kod i pochodzenie na to wskazują.

Jakie towary obejmuje CBAM i dlaczego decyduje kod CN

Zakres nie pokrywa się z potocznym podziałem na „przemysł ciężki” i „resztę”. Mechanizm obejmuje wybrane towary z sektorów cementu, żelaza i stali, aluminium, nawozów, energii elektrycznej oraz wodoru. Decyduje nie branża dostawcy, lecz konkretny kod Nomenklatury scalonej wskazany w przepisach. Dwa wyroby o podobnym wyglądzie mogą mieć różne kody i różny status.

Główne grupy towarowe objęte mechanizmem

Cement i klinkier to typowy towar masowy, przy którym ilość i instalacja produkcyjna są zwykle czytelne. Trudniej bywa przy stali. Import stali CBAM często dotyczy blach, prętów, rur, drutu, niektórych elementów konstrukcyjnych i innych wyrobów z żelaza lub stali, o ile ich kod jest w załączniku do przepisów. Nie każdy wyrób „ze stali” jest towarem CBAM. Śruba wkręcona w gotowe urządzenie nie tworzy osobnego obowiązku, jeśli urządzenie jest klasyfikowane kodem spoza zakresu. Osobno przywieziona partia prętów już może.

Import aluminium CBAM wymaga tej samej dyscypliny. Aluminium nieobrobione, wybrane półprodukty, profile i inne wyroby aluminiowe bywają w zakresie, ale gotowy komponent elektroniczny z aluminiową obudową zwykle klasyfikuje się według funkcji urządzenia, nie według metalu. Nawozy obejmują określone produkty chemiczne używane w rolnictwie, nie każdą substancję „z azotem” z katalogu chemicznego. Energia elektryczna i wodór są w mechanizmie, lecz rzadko pojawiają się w standardowym imporcie towarowym małej firmy handlowej. Mają własne reguły pomiaru i często inny model transakcji niż kontener z blachą.

Surowiec, półprodukt i wyrób gotowy trzeba rozdzielać na poziomie kodu, nie intuicji materiałowej. Kęs, blacha i konstrukcja spawana mogą przejść przez ten sam piec, a mimo to tylko część z nich będzie towarem objętym CBAM. Jeśli dostawca sprzedaje „zestaw montażowy”, klasyfikacja celna zestawu może różnić się od klasyfikacji elementów kupowanych luzem. Wtedy analiza emisji zaczyna się dopiero po ustaleniu, co naprawdę jest zgłaszane do odprawy.

Klasyfikacja taryfowa jako punkt startowy

Pierwszy krok to kod CN na zgłoszeniu celnym, nie opis z oferty. Nazwa handlowa, kod wewnętrzny dostawcy spoza UE i pozycja z faktury pro forma bywają skrótowe. Dostawca może wpisać „steel pipe” albo kod z własnej taryfy krajowej, który nie pokrywa się z CN. Jeśli agencja celna klasyfikuje towar inaczej niż dział zakupów, raport CBAM zbudowany na złym kodzie będzie niespójny z SAD albo z komunikatem importowym.

Przy stałym imporcie towaru o wysokiej wartości albo przy sporze o klasyfikację pomocna bywa wiążąca informacja taryfowa. Nie zastępuje analizy CBAM, ale ogranicza ryzyko, że każda dostawa będzie klasyfikowana „na oko”. Praktyczny porządek pracy wygląda tak: firma zbiera kody CN z ostatnich zgłoszeń, porównuje je z aktualnym wykazem towarów objętych CBAM i oznacza pozycje jako „w zakresie”, „poza zakresem” albo „do potwierdzenia”. Nowe indeksy towarowe wchodzą na tę listę przed pierwszym zamówieniem, nie po odprawie.

Kiedy obowiązek może nie powstać – wyjątki, progi i szczególne przypadki

Objęcie kodem CN nie zawsze oznacza, że każda przesyłka generuje ten sam obowiązek. Liczy się pochodzenie towaru, a nie sam kraj, z którego wyszedł kontener. Przeładunek, magazyn czasowego składowania albo faktura wystawiona przez pośrednika w państwie trzecim nie zmieniają pochodzenia. Jeśli stal wytopiono w państwie A, a fakturę wystawił trader z państwa B, dane emisyjne powinny dotyczyć instalacji w państwie A, o ile przepisy dla danej transakcji nie stanowią inaczej.

Część państw i terytoriów jest wyłączona z mechanizmu albo traktowana szczególnie, ponieważ ich producenci podlegają systemowi cen emisji powiązanemu z unijnym albo z innych przyczyn wskazanych w prawie UE. Statusu nie da się ustalić raz na zawsze z pamięci. Przed zastosowaniem wyłączenia trzeba potwierdzić aktualny wykaz i to, czy dotyczy on pochodzenia towaru, a nie jedynie siedziby sprzedawcy.

Przepisy przewidują też uproszczenia i progi, w tym dla określonych przesyłek o niewielkiej skali. Ich brzmienie było przedmiotem zmian legislacyjnych, dlatego konkretnej granicy masy, wartości albo liczby przesyłek nie należy przepisywać z zeszłorocznej notatki wewnętrznej. Zwolnienie stosuje się dopiero po sprawdzeniu obowiązującego tekstu i po ocenie, czy towar w ogóle jest w kategorii, której próg dotyczy. Energia elektryczna i wodór często wypadają z uproszczeń przewidzianych dla typowych towarów masowych.

Jeśli chcesz pogłębić ten wątek, sprawdź też: Cło, akcyza, VAT – co musisz wiedzieć przy imporcie.

Dzielenie zamówień albo przesyłek wyłącznie po to, by zejść poniżej progu, jest ryzykowne. Organ może patrzeć na rzeczywisty charakter transakcji, powiązanie stron i powtarzalność dostaw, nie na to, jak firma podzieliła faktury. Jeśli próg jest liczony w skali importera i okresu, a nie pojedynczej paczki, sztuczny podział i tak nie usuwa obowiązku. Bezpieczniejsza ścieżka to policzyć planowany wolumen roczny towarów z zakresu i zdecydować, czy firma wchodzi w pełne raportowanie, czy rzeczywiście mieści się w aktualnym uproszczeniu.

Zakres i uproszczenia CBAM zmieniały się w toku prac Komisji Europejskiej i prawodawcy UE. Firma, która importuje stal albo nawozy regularnie, powinna śledzić komunikaty Komisji oraz krajowego organu właściwego dla CBAM, a nie polegać na slajdzie z szkolenia sprzed dwóch lat. Zmiana progu nie zmienia natomiast potrzeby poprawnej klasyfikacji: najpierw kod, potem wyjątek.

Dane o emisjach od dostawcy – co trzeba zebrać i jak ocenić ich jakość

Gdy kod i pochodzenie wskazują na obowiązek, zaczyna się część, której nie załatwi sam system celny. Potrzebne są emisje wbudowane, czyli emisje gazów cieplarnianych powstałe przy produkcji importowanego towaru. To nie jest ogólny certyfikat „green” od sprzedawcy. To liczba powiązana z towarem, instalacją i metodą obliczenia.

Emisje wbudowane bez nadmiernego żargonu

Emisje bezpośrednie powstają w samym procesie produkcji: piec, reaktor, spalanie paliw na instalacji, niektóre reakcje chemiczne. Emisje pośrednie wiążą się między innymi ze zużyciem energii elektrycznej albo ciepła. Nie przy każdym towarze objętym CBAM obie kategorie wchodzą do rozliczenia w ten sam sposób. Zasady różnią się zależnie od sektora i etapu systemu, dlatego ankieta dla huty stali nie powinna być ślepo kopiowana do producenta nawozów.

Do obliczenia potrzebna jest ilość przywiezionego towaru, jego rodzaj, identyfikacja instalacji oraz metoda, według której producent policzył emisje. Masa z raportu emisyjnego musi odpowiadać masie na fakturze, packing liście i w zgłoszeniu celnych. Rozjazd o kilka procent przy jednej dostawie wygląda jak zaokrąglenie. Przy dwunastu dostawach w roku staje się luką, której nie da się później „wyrównać” opisem słownym.

Jeśli producent nie poda danych albo poda je w sposób, którego nie da się powiązać z instalacją, przepisy przewidują wartości domyślne albo inne konsekwencje zależne od aktualnych zasad. Wartości domyślne bywają mniej korzystne niż dane rzeczywiste z nowoczesnej instalacji. Brak odpowiedzi dostawcy nie kasuje obowiązku importera. Przesuwa ryzyko kosztu i ryzyka formalnego na stronę unijną.

Jak rozmawiać z producentem spoza UE

Jednolity formularz ogranicza korespondencję „wyślijcie coś o emisjach”. W praktyce wystarcza krótki zestaw pól: kod produktu u dostawcy i kod CN, nazwa i adres zakładu, okres produkcji partii, masa netto, metoda obliczeń, emisje bezpośrednie i – jeśli wymagane – pośrednie w jednostce wskazanej w przepisach, dokumenty źródłowe oraz osoba, która potrafi wyjaśnić liczby. Osobny kontakt techniczny jest ważniejszy niż pieczątka działu sprzedaży. Handlowiec często przekazuje plik PDF bez wiedzy, czy dotyczy on właściwego pieca.

Jak ocenić jakość danych, zanim wejdą do rozliczenia

Zebrany plik od producenta to jeszcze nie podstawa rozliczenia. Najpierw warto sprawdzić, czy liczby da się obronić przed organem i przed własnym działem finansów. Dobra praktyka to krótki przegląd jakości, zanim ktokolwiek przepisze emisje do rejestru.

Spójność zaczyna się od powiązania partii z instalacją. Raport powinien dotyczyć zakładu, w którym towar faktycznie powstał, a okres produkcji powinien zachodzić na daty widoczne w dokumentach wysyłkowych. Jeśli hutę wskazano ogólnikowo jako „grupę producenta”, a w pliku brakuje adresu pieca albo identyfikatora instalacji, dane nadają się co najwyżej do dopytania, nie do złożenia. To samo dotyczy metody: opis „obliczono zgodnie z normą” bez wskazania, którą metodę zastosowano i do jakiego towaru, zostawia lukę, której nie wypełni podpis handlowca.

Jednostki i masa są drugim filtrem. Emisje podane na tonę trzeba przeliczyć na masę netto konkretnej dostawy i porównać z fakturą oraz zgłoszeniem. Rozjazd nie zawsze oznacza błąd producenta — czasem packing lista obejmuje opakowanie, a raport sam wyrób. Różnicę trzeba jednak nazwać i udokumentować, a nie „wygładzić” w arkuszu. Przy towarach liczonych w sztukach albo metrach bieżących masa netto i tak pozostaje mostem między cłem a CBAM, więc brak przeliczenia zamyka ścieżkę do rzetelnego wpisu.

Warto też oddzielić dane rzeczywiste od szacunków dostawcy. Szacunek oparty na średniej grupy kapitałowej, starym roku obrachunkowym albo „typowym piecu” może być punktem wyjścia do negocjacji, ale w rozliczeniu powinien być oznaczony jako słabsze źródło. Jeśli producent przysyła wyłącznie certyfikat systemu zarządzania albo deklarację marketingową bez liczb, materiał nie zastępuje danych emisyjnych. Importer może wtedy wrócić do wartości dopuszczonych aktualnymi przepisami, licząc się z tym, że będą mniej korzystne niż pomiar z instalacji.

• Czy instalacja, okres i towar da się zestawić z konkretną dostawą?
• Czy masa, jednostka i metoda są nazwane tak, że da się je przeliczyć?
• Czy jest osoba techniczna, która odpowie na pytanie o rozbieżność, a nie tylko plik PDF?

Przy stałym dostawcy sensowny rytm to próbka zamiast kontroli każdej tony: pełny przegląd przy pierwszym indeksie i przy zmianie pieca, wsadu albo roku produkcji, a później wyrywkowe zestawienie masy i emisji z dokumentami importowymi. Wynik przeglądu warto zapisać krótko — „przyjęte”, „do uzupełnienia”, „odrzucone na rzecz wartości zastępczych” — żeby za pół roku było wiadomo, dlaczego w rozliczeniu znalazła się ta, a nie inna liczba.

Jak ułożyć firmę pod rozliczenie, a nie pod jednorazowy raport

CBAM przestaje być projektem zakupów w momencie, gdy z danych ma powstać obowiązek formalny i koszt. Przygotowanie firmy polega na tym, by ścieżka od zamówienia do wpisu w rejestrze miała właściciela, a nie na tym, by każdy dział „coś wiedział o emisjach”.

Zakupy powinny pytać o dane jeszcze przed potwierdzeniem zamówienia towaru z zakresu, nie po odprawie. Agencja celna albo własny dział celny dostarcza kod i masę ze zgłoszenia — to jest oś, do której dokleja się raport producenta. Finanse potrzebują z wyprzedzeniem sygnału, że może pojawić się koszt certyfikatów, nawet jeśli dokładna kwota zależy od przepisów obowiązujących w danym okresie i od jakości danych. Osoba odpowiedzialna za CBAM — często ktoś między compliance a cłem — pilnuje terminu wynikającego z aktualnego kalendarza obowiązków i tego, czy do każdej pozycji „w zakresie” jest albo komplet danych, albo świadoma decyzja o wartości zastępczej.

W umowie z producentem spoza UE wystarczy klauzula operacyjna, nie esej o klimacie: obowiązek przekazania danych dla wskazanej instalacji i partii, termin przed wysyłką, wskazanie kontaktu technicznego oraz informacja, co się dzieje, gdy danych nie ma. Brak klauzuli nie zwalnia importera, ale bez niej każda dostawa zaczyna się od prośby mailowej wysłanej za późno. Przy traderze, który nie jest producentem, w zamówieniu powinno być wprost, że pośrednik pozyska dane z instalacji, a nie „oświadczenie własne”.

Jeśli chcesz pogłębić ten wątek, sprawdź też: Cła antydumpingowe – kiedy mogą Cię dotyczyć.

Rejestr wewnętrzny nie musi być systemem. Arkusz z indeksem towaru, kodem ze zgłoszenia, numerem dostawy, masą, instalacją, statusem danych i osobą, która dane przyjęła, już porządkuje rok. Nowy indeks wchodzi do tego arkusza przed pierwszym zamówieniem. Gdy przepisy albo próg się zmienią, firma poprawia regułę na przyszłe dostawy, ale nie gubi śladu tego, co już zgłosiła. To właśnie ten ślad — a nie slajd ze szkolenia — jest przygotowaniem do rozliczenia.

Kontrola przed wpisem – procedura, która nie dubluje zbierania danych

Gdy rejestr wewnętrzny już istnieje, największe ryzyko nie leży w braku pliku od producenta, tylko w tym, że ktoś przepisze liczbę bez drugiego spojrzenia. Kontrola przed rozliczeniem nie powinna powtarzać całej ankiety do dostawcy. Ma odpowiedzieć na trzy pytania: czy pozycja w ogóle wchodzi do obowiązku według aktualnych zasad, czy przyjęta wartość jest tą, którą firma świadomie wybrała, i czy da się to pokazać komuś, kto nie prowadził tej dostawy.

Sensowny moment kontroli to nie „przed terminem, gdy zostanie godzina”, tylko zamknięcie paczki dokumentów dla dostawy: zgłoszenie celne, faktura, packing lista i raport emisyjny albo decyzja o wartości zastępczej. Osoba, która dane przyjęła, nie powinna być jedyną, która je zatwierdza. W małej firmie wystarczy, że właściciel procesu CBAM przegląda zestawienie, a ktoś z cła albo finansów parafuje masę i kod. W większej — krótki przegląd próbki pozycji o najwyższej masie i wszystkich pozycji ze statusem „do uzupełnienia” albo „wartość zastępcza”.

Kontrola powinna łapać rozjazdy, nie je wygładzać. Jeśli masa netto z raportu nie schodzi się ze zgłoszeniem, wpis zostaje wstrzymany do wyjaśnienia: opakowanie, inna partia, błąd jednostki, korekta zgłoszenia. Wyjaśnienie zapisuje się przy pozycji, razem z datą i nazwiskiem. To samo dotyczy metody. Jeśli opis nadal brzmi jak ogólna deklaracja, a nie jak odniesienie do towaru i instalacji, status nie zmienia się na „przyjęte” tylko dlatego, że zbliża się termin.

Osobna ścieżka dotyczy szacunków. Pozycja oparta na średniej grupy, starym roku albo „typowym” procesie nie powinna mieszać się w zestawieniu z danymi z instalacji bez oznaczenia. Kontrolujący sprawdza, czy słabsze źródło jest nazwane, czy firma wie, dlaczego nie ma pomiaru, i czy nie da się jeszcze dociągnąć danych przed zamknięciem okresu. Decyzja „zostawiamy szacunek” jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wynika z aktualnych przepisów i jest świadoma — nie wtedy, gdy plik po prostu tak przyszedł.

• Pozycja ma kod i masę ze zgłoszenia, nie z oferty handlowej.
• Status danych jest jednoznaczny: przyjęte, do uzupełnienia albo wartość zastępcza.
• Rozbieżność ma notatkę, a nie poprawioną komórkę bez śladu.
• Szacunek jest oznaczony i nie udaje pomiaru z instalacji.

Kto odpowiada, gdy liczby się rozjadą

Właściciel procesu nie musi sam liczyć emisji. Musi wiedzieć, kto zatrzymuje wpis, kto dopytuje dostawcę i kto mówi finansom, że koszt może być wyższy, bo dane są słabe. Bez tego CBAM wraca do skrzynki „ktoś się tym zajmie”, zwykle dzień po terminie.

Zakupy odpowiadają za to, że prośba o dane wyszła przed zamówieniem i że w umowie jest kontakt techniczny oraz termin. Nie odpowiadają za to, że liczba jest poprawna metodologicznie — od tego jest przegląd jakości. Dział celny albo agencja odpowiada za kod i masę, które są osią powiązania, oraz za sygnał, gdy korekta zgłoszenia zmienia te dane po fakcie. Taka korekta powinna wracać do rejestru CBAM, a nie zostawać tylko w aktach celnych.

Finanse nie zatwierdzają emisji, ale powinny widzieć pozycje z wartością zastępczą i szacunkiem wcześniej niż w chwili płatności. Ich rola to rezerwa i pytanie „czy ta liczba jest już decyzją, czy jeszcze brakiem danych”. Compliance albo właściciel CBAM scala te sygnały i decyduje, czy pozycja idzie do rozliczenia, czy zostaje otwarta. Decyzję zapisuje się krótko: kto, kiedy, na jakiej podstawie, co zrobiono z rozbieżnością.

Gdy producent milczy, odpowiedzialność importera nie znika. Właściciel procesu uruchamia ścieżkę z umowy — ponaglenie, eskalacja do kontaktu technicznego, a jeśli czas minął, świadome przejście na rozwiązanie dopuszczone aktualnymi przepisami. Handlowiec, który „obiecał, że plik dojdzie”, nie zastępuje tej decyzji. Przy traderze to samo: brak danych z instalacji jest problemem zamówienia, nie wymówką do wpisania oświadczenia pośrednika.

Warto nazwać też zastępstwo. Jeśli właściciel procesu jest na urlopie w tygodniu zamknięcia, rejestr i tak musi mieć osobę z dostępem do statusów i prawem wstrzymania wpisu. Inaczej kontrola istnieje tylko na papierze, a w praktyce wraca zasada „kto pierwszy otworzy arkusz, ten wpisze”.

Ślad, który da się odtworzyć po roku

Audytowalność nie oznacza osobnego systemu. Oznacza, że przy każdej pozycji da się odtworzyć drogę od zgłoszenia do liczby w rozliczeniu bez pytania osób, które już odeszły. Minimum to powiązanie: numer dostawy albo zgłoszenia, indeks, kod, masa, instalacja, okres produkcji, źródło emisji, status, osoba przyjmująca i data decyzji. Do tego plik źródłowy albo wskazanie, gdzie leży, oraz notatka, jeśli coś się nie zgadzało.

Wersje mają znaczenie. Gdy producent przysyła poprawkę, stary plik nie jest nadpisywany. Zostaje oznaczony jako zastąpiony, a nowy dostaje datę i powód: inna masa, inny piec, korekta metody. To samo przy zmianie przepisu albo progu. Regułę stosuje się do przyszłych dostaw, a przy pozycjach już zamkniętych zostaje ślad, według jakich zasad je wtedy przyjęto. Nie trzeba przechowywać slajdów ze szkoleń. Trzeba przechowywać decyzję i dokument, na którym ją oparto.

Próbka kontrolna też powinna zostać w rejestrze, nie w skrzynce mailowej kontrolującego. Wystarczy data przeglądu, zakres próbki i wynik: bez uwag, wstrzymane, wyjaśnione. Jeśli organ albo audytor zapyta, dlaczego przy tej hutcie przyjęto szacunek, odpowiedź ma być w wierszu, nie w pamięci zakupowca.

Raz na kwartał warto przejrzeć rejestr pod kątem pozycji otwartych dłużej niż jedna dostawa, powtarzających się rozjazdów masy u tego samego dostawcy i wartości zastępczych, które weszły w nawyk. To nie jest nowy projekt. To sprawdzenie, czy procedura kontroli nadal działa, czy tylko była opisana przy pierwszym indeksie. Firma, która ten ślad prowadzi na bieżąco, rozlicza się z tego, co faktycznie przywiozła — a nie z pliku, który akurat był pod ręką.

Najważniejsze wnioski

• O objęciu towaru CBAM decyduje przede wszystkim kod CN, a nie potoczna nazwa produktu ani sam fakt wykorzystania stali lub aluminium w wyrobie.
• Przed importem trzeba ustalić kod CN, pochodzenie towaru, instalację produkcyjną oraz aktualne zasady dotyczące wyjątków i progów.
• W okresie przejściowym obowiązek koncentruje się na raportowaniu, natomiast docelowy system wiąże się także z deklaracją CBAM i certyfikatami.
• Dane o emisjach powinny pochodzić od producenta, ponieważ spedytor i agent celny zwykle nie mają informacji o procesie produkcji ani źródłach energii.
• CBAM nie zastępuje cła, VAT ani innych obowiązków importowych. Może być dodatkowym obowiązkiem przy tej samej dostawie.
• Firmy regularnie sprowadzające towary objęte mechanizmem powinny prowadzić listę kodów CN i śledzić aktualne komunikaty Komisji Europejskiej oraz właściwego organu krajowego.